Elementary

Να 'μαι, πάλι! Σήμερα θα μιλήσω για μία από τις τόσο αγαπημένες όσο και "άντιπαθ" σειρές, το πολύ γνωστό Elementary. 

Για όσους (άσχετους) δεν το γνωρίζουν ή δεν έχουν δει ποτέ επεισόδιο της σειράς (κάτι που δύσκολο να παίζει, αφού μόνο για σειρές μιλάω, άρα από κάποιο google search σειράς καταλήξατε εδώ), πρόκειται για μία διασκευή του γνωστού Sherlock Holmes, με τον μοντέρνο Σέρλοκ να έχει μετακομίσει στη Ν. Υόρκη μετά από χρόνια χρήσης ναρκωτικών στο Λονδίνο, κάνοντας μία νέα αρχή στη ζωή αλλά και στην επαγγελματική του σταδιοδρομία. Στο πλευρό του και η Δρ. Γουάτσον (ή Γουότσον, όπως θέλετε), η οποία μετά από μία λαμπρή σταδιοδρομία στον τομέα της Ιατρικής επιλέγει να ακολουθήσει μία τελείως διαφορετική πορεία, αρχικά ως μαθητευόμενη και αργότερα ως ανεξάρτητη ερευνήτρια / ντετέκτιβ.

Μεγάλη καινοτομία το ότι παρουσιάζουν την ανθρώπινη πλευρά του Χολμς, σε αντίθεση με την κλασική βρετανική σειρά "Sherlock". Επίσης, το ότι ο Σέρλοκ του Elementary είναι πρώην τοξικομανής, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι επέλεξαν γυναίκα για τον ρόλο της Δρ. Γουάτσον, αποτελούν πινελιές που μαγνητίζουν το ενδιαφέρον με την Lucy Liu να είναι εξαιρετική στο ρόλο της. 

Είχα πει κάτι για «άντιπαθ», το θυμάστε ε; Λοιπόν, ο Σέρλοκ (Johnny Lee Miller) μου την ψιλοσπάει στιγμές-στιγμές. Έχει μερικές ατάκες στις οποίες θεωρώ πως το παρακάνει, παρότι γνωρίζω πως ο στόμφος είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του ήρωα. Ίσως από την άλλη φταίει και το βρετανικό στοιχείο που από μόνο του ενέχει την υπερβολή (ιδιαίτερα στην προφορά και το intonation). Σε γενικές γραμμές πάντως, η ερμηνεία του είναι επίσης εξαιρετική.

Κατά τ' άλλα, η σειρά σαφώς ενδείκνυται για τους λάτρεις του Σέρλοκ (ω, τι έκπληξη) αλλά και των μυστήριων υποθέσεων. Εντάξει, θα το παρατραβήξει κλασικά σε διάφορες περιπτώσεις του στυλ "μύρισα την αριστερή γωνία του σκονισμένου φακέλου και κατάλαβα ότι ο δράστης είναι 36 χρονών και έχει αλλωπεκίαση" ή "αν λάβουμε υπόψη τη γωνία 35 μοιρών που είναι παρκαρισμένο το φορτηγάκι της UPS και τον ήλιο που χθες έδυσε στις 8:17 μ.μ. είναι εύκολο να συμπεράνουμε ότι ο δράστης είναι η ετεροθαλής αδερφή του θύματος" αλλά παρόλ' αυτα, είναι ο Σέρλοκ. Πώς να του κρατήσεις μούτρα; Πώς να τον αμφισβητήσεις; You just play along.

5,5/7 αστεράκια

Arthur Conan Doyle Quote :  Once you eliminate the impossible, whatever remains, no matter how improbable, must be the truth.

Περί υποτιτλισμού

Με αφορμή αυτή τη «συζήτηση» στο τουίτερ ( τουίτερ συζήτηση με ανυπόμονο, παραθέτω και εικόνα της σε περίπτωση που σβηστεί ) θα ήθελα να ενημερώσω λίγο το αδαές κοινό που ανυπομονεί για υπότιτλους, σχετικά με το πώς ακριβώς βγαίνει ένας υπότιτλος και ποια διαδικασία ακολουθείται, αν θέλει να λέγεται αξιοπρεπής, ευανάγνωστος και κατανοητός. 

Οι περισσότεροι φαντάζονται πως το μόνο που έχει να κάνει κάποιος είναι να πάρει την αγγλική έκδοση, να κάνει μια μετάφραση, και (τσουπ!) έτοιμος. Η πραγματικότητα ωστόσο διαφέρει πάρα πολύ και είναι κατά πολύ περισσότερο χρονοβόρα. 

Αρχικά, ναι, πράγματι βασιζόμαστε στο αγγλικό κομμάτι το οποίο το χρησιμοποιούμε ως «σκαλέτα», αφού είναι συγχρονισμένο με την αντίστοιχη έκδοση του επεισοδίου που μας ενδιαφέρει να υποτιτλίσουμε (π.χ. LOL, ettv, dimension κ.α.). Έπειτα, ανάλογα με τα άτομα που συμμετέχουν σε κάθε σειρά, ο επιμελητής (υπεύθυνος συντονισμού και διορθώσεων) «κόβει» κομμάτια (ουσιαστικά, γραμμές διαλόγου) για κάθε έναν από τους υποτιτλιστές, για τα οποία υπάρχει χρόνος από μερικές ώρες (εάν είναι σειρά υψηλής ζήτησης όπως λόγου χάρη το The Walking Dead) ή 1-2 μέρες για άλλες. 

Ο υποτιτλιστής παίρνει το κομμάτι του και αφού έχει κατεβάσει το επεισόδιο, τα επεξεργάζεται με κάποιο πρόγραμμα (εγώ χρησιμοποιώ το VisualSubSync, υπάρχει όμως και το πιο απλό Subtitle Workshop). Όταν υποτιτλίζουμε, εκτός από το προφανές, δηλαδή να αποδώσουμε όσο καλύτερα γίνεται τον αγγλικό διάλογο, υπάρχουν διάφοροι άλλοι κανόνες που πρέπει να τηρούμε. Για παράδειγμα, κάθε σειρά έχει το μέγιστο 40 χαρακτήρες (γράμματα, σύμβολα, κενά), διαφορετικά δεν θα χωράει στην οθόνη. Εκτός αυτού, σημαντικό ρόλο για μία μετάφραση, παίζει και η ορθογραφία (πότε φεύγει το «ν» στα «δεν», «μην»,«τον» κ.α.), ο τονισμός (πώς» ή «πως» κτλ) αλλά και το γενικότερο νόημα. Κάθε υποτιτλιστής που σέβεται τον εαυτό του, οφείλει να ξέρει (και ξέρει) πως ένα απλό google translate δεν αρκεί για να αποδώσεις το ακριβές νόημα κάθε υπότιτλου και πως απαιτείται να δει το επεισόδιο και να είναι εξοικειωμένος με τη σειρά και τους χαρακτήρες για να μπορεί να κατανοεί πώς λέγεται το ό,τι λέγεται. 

VisualSubSync

Γενικές οδηγίες

Γενικές οδηγίες

Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχει και το πολύ δύσκολο σημείο του «χρόνου», δηλαδή τα πόσα δευτερόλεπτα απαιτούνται για να προλάβει το μάτι του θεατή να διαβάσει τον υπότιτλο, ιδιαίτερα όταν αυτός είναι μεγάλος. Είναι ένα από τα πιο απαιτητικά σημεία που πάντα θα δυσκολέψει κάθε υποτιτλιστή που τον ενδιαφέρει να μην κουράζει το μάτι των θεατών με γρήγορα εναλλασσόμενους υπότιτλους που είναι αδύνατο να διαβαστούν ολόκληροι. Αναφορικά με το κομμάτι του χρόνου, ο αγγλικός υπότιτλος ενός 40λεπτου επεισοδίου έρχεται συνήθως σε 800-900 γραμμές ενώ μετά την επεξεργασία του πέφτει στις 600 περίπου, με τη διαδικασία της «συγχώνευσης» υποτίτλων. Μπορείτε να αναλογιστείτε πόσο πιο δύσκολο θα ήταν να διαβάσει το κοινό 300 παραπάνω γραμμές διαλόγου στο ίδιο χρονικό διάστημα. Θα έχανε πολλές πληροφορίες από το επεισόδιο. 

Όπως έλεγε και ο παλιός και αγαπημένος μου επιμελητής, το πιο ουσιαστικό κομμάτι είναι να αποδίδεις τα λόγια όχι βάσει αυτών που ακούς αλλά αυτών που καταλαβαίνεις ότι θέλει να πει ο εκάστοτε ηθοποιός. Ιδιαίτερα όταν περιορίζεσαι από μέγιστο όριο χαρακτήρων, ή οι διάλογοι είναι καταιγιστικοί, χωρίς να αφήνουν περιθώρια χρόνου, πρέπει να αποφασίσεις τι θα μεταφράσεις και τι όχι. Γι' αυτό και μόνο τον λόγο, ένας αξιοπρεπής υποτιτλιστής οφείλει να δει και να ακούσει μία σκηνή πολλές φορές, ξανά και ξανά, αναλογιζόμενος πώς να μεταφράσει κάτι ώστε να είναι το ίδιο σε σημασία με αυτό που ακούγεται, ενώ ταυτόχρονα χωράει να γραφτεί και προλαβαίνεται να διαβαστεί. Είναι ένα μόνιμο άγχος που έχουμε όλοι όσοι μεταφράζουμε και θέλουμε να λέμε ότι κάνουμε καλή δουλειά. 

Αφού τελειώσει το κομμάτι της μετάφρασης και του συγχρονισμού, υπάρχει πάντα η διαδικασία του Spell Check (Subtitle Workshop) για να διορθώσεις τυχόν λάθος τονισμούς ή αποστρόφους ή οτιδήποτε μπορεί να έχεις παραλείψει σε επίπεδο ορθογραφίας. Το κάνεις για να ξεκουράσεις και λίγο τον επιμελητή σου. Μετά, κάνεις έναν τελευταίο έλεγχο, παίζοντας το αντίστοιχο κομμάτι σου και διαβάζοντας τους υπότιτλους παράλληλα ώστε να βεβαιωθείς πως δεν είναι κάτι πολύ γρήγορο ή αργό. Γενικά, είναι η πρόβα τζενεράλε πριν παραδόσεις το κομμάτι σου.

Subtitle Workshop - Spell Check

Να φανταστείτε, δεν ανέφερα καν το ενδεχόμενο να συναντήσει κάποιος μία λέξη, φράση, ιδιωματισμό ή ακρωνύμιο που δεν καταλαβαίνει ή δεν ξέρει πώς να αποδώσει στα ελληνικά. Τότε, αρχίζουν οι έρευνες (google, λεξικά, δεύτερες γνώμες κτλ.). Ούτε επίσης το χρόνο που απαιτείται για να εξοικειωθεί κάποιος με τη χρήση προγραμμάτων για υπότιτλους ή να φρεσκάρει / ελέγξει την ορθογραφία του. Ενδεικτικά, ενα 10λεπτο κομμάτι μου παίρνει περίπου 2,5 ώρες. Κάποιοι είναι πιο γρήγοροι, κάποιοι πιο αργοί, όλοι όμως ασχολούνται εθελοντικά αφιερώνοντας χρόνο και αγάπη σ'αυτό, χωρίς καμία χρηματική αμοιβή, με πολλούς από τους υποτιτλιστές να ασχολούνται ταυτόχρονα με 2,3 και 5 σειρες.

Γι' αυτό, την επόμενη φορά που θα πείτε «τι κάνουν και δε βγάζουν υπότιτλους, σιγά το πράγμα πια» σκεφτείτε λίγο τη διαδικασία. Ή, ακόμη καλύτερα, γιατί δεν έρχεστε να βοηθήσετε; We need all the help we can get.

Orange is the New Black - (OITNB)

 Netflix και για ακόμη μία φορά, καταφέρνει να εκπλήξει τόσο με το σενάριο όσο και με το κάστινγκ της συγκεκριμένης σειράς. Φαν της σειράς από το πρώτο επεισόδιο που σε καθηλώνει μέσα στα πρώτα 10 λεπτά, στη σκηνή που η ηρωίδα Πάιπερ, την πρώτη μέρα της εισαγωγής της στις φυλακές, συνειδητοποιεί με φρίκη ότι πρέπει να κάνει μπάνιο στις φυλακές, ανάμεσα σε άλλες κρατούμενες που την κοιτάζουν βαριεστημένα και ειρωνικά, καταλαβαίνοντας πως είναι "φρέσκο κρέας".

Όπως καταλάβατε (γιατί σας το είπα κυρίως), η σειρά διαδραματίζεται σε γυναικείες φυλακές της Αμερικής, με την πρωταγωνίστρια να εκτίει ποινή (αρχικά τουλάχιστον) ενός έτους ως συνεργός εμπόρου ναρκωτικών (η κοπέλα με την οποία διατηρούσε σχέση). Ναι, αγόρια, καλά διαβάσατε, είχε σχέση με γυναίκα. Και γενικότερα η σειρά είναι φουλ στο λεσβιακό αλλά περιμένετε να τελειώσετε (!) την παράγραφο και μετά κάνετε αναζήτηση το τόρεντ. 

Λέγαμε λοιπόν ότι (εντάξει δεν πολυπιστεύω ότι δεν άνοιξαν κι άλλες καρτέλες με isohunt, piratebay, kickass κτλ. αλλά συνεχίζω, γιατί μου αρέσει να παραμένω πιστή στο καθήκον) η Πάιπερ προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα της πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να διατηρήσει ζωντανή τη σχέση της με τον αρραβωνιαστικό της που είναι "απ'έξω". Αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα, από κίνδυνο να πεθάνει της πείνας όταν κάνει κάποιο αρνητικό σχόλιο για τη μαγείρισσα μέχρι να αποκτήσει γκόμενα-stalker χωρίς να το ξέρει η οποία μάλιστα μετά την απόρριψη, ουρεί επιδεικτικά στο κελί της. 

Τα μεγάλα ζητήματα ανακύπτουν όταν μπαίνει στη φυλακή και η πρώην σχέση της (Άλεξ), η οποία είναι και ο λόγος που καταδικάστηκε και η ίδια. Μέσα από συνεχή κόντρα, τελικά τα βρίσκουν και ξαναρχίζουν τις ερωτικές επαφές (ε σκάστε πια, ναι είπαμε έχει λεσβιακό, στο μπάνιο, στο κελί, στο εκκλησάκι, παντού!) ενώ η πρωταγωνίστρια αρχίζει να αναρωτιέται για το πόσο σωστές ήταν οι μέχρι τώρα επιλογές της, αναθεωρώντας τη μέχρι τότε εικόνα που είχε για τον εαυτό της και τη ζωή που επιθυμεί. Η απογύμνωση του χαρακτήρα και του πραγματικού της εαυτού είναι τρομακτική ακόμη και για την ίδια την Πάιπερ που για πρωτη φορά συνειδητοποιεί πως τελικά "δεν φταίνε πάντα οι άλλοι" αλλά συνήθως έχει (όπως και οι περισσότεροι από εμάς) το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για ό,τι της συμβαίνει.

Παράλληλα, οι άλλοι χαρακτήρες είναι εξίσου δυναμικοί, με το συνολικό καστ να είναι αξιέπαινο. Οι side stories κρατούν το ενδιαφέρον αμείωτο χωρίς να κουράζουν. Οι ερμηνείες είναι εκπληκτικές ενώ το χιούμορ εναλλάσσεται με το δράμα συνεχώς.

Θεωρώ ότι μία τέτοια καινοτόμα και από πολλές απόψεις, σοκαριστική σειρά με 60λεπτα, χορταστικά επεισόδια έλειπε από την τηλεόραση. Είναι πάντα ευχάριστο να βλέπεις πράγματα που αρχικά σε σοκάρουν, με την αμέσως επόμενη σκέψη σου να είναι "πόσο πουριτανός έχω καταντήσει;". Δεν ενδείκνυται για σεξιστές, ομοφοβικούς ή γενικότερα -φοβικούς προς τη διαφορετικότητα οπότε δεν ξέρω αν στο κοινό της Ελλάδας θα έκανε ιδιαίτερη επιτυχία.

7/7 αστεράκια (φανατική φαν φαν φανατική)

 

Piper Chapman quote: I'm like you Dina. I'm weak too. I can't get through this without somebody to touch, without somebody to love. Is that because sex numbs the pain or is it because I'm some evil fuck monster? I don't know. But I do know that I was somebody before I came in here. I was somebody with a life that I chose for myself and now, now it's just about getting through the day without crying. And I'm scared. I'm still scared. I'm scared that I'm not myself in here and I'm scared that I am. Other people aren't the scariest part of prison Dina. It's coming face-to-face with who you really are. because once you're behind these walls there's no where to run, even if you could run. The truth catches up with you in here Dina and it's the truth that's going to make you her bitch.

Major Crimes

Όποιος είχε μπει στη διαδικασία να δει την επιτυχημένη σειρά "The Closer", γνωρίζει ασφαλώς το spin off της, "Major Crimes". 

Εάν ανήκετε στην κατηγορία ανθρώπων που σας αρέσει η Μπρέντα (και αναφέρομαι φυσικά στην hillybilly προφορά της), τότε σαφώς απολαύσατε κάθε σεζόν της σειράς μέχρι το τέλος και ίσως απογοητευτήκατε με την εθελούσια αποχώρησή της. 

Και του συρταριού γεμάτο γλυκά, ενώ η ίδια ζύγιζε 40-42 κιλά. Και της εκπληκτικής γκαρνταρόμπας της. Α, μην ξεχάσω, και της αλησμόνητης τσάντας της. 

So sad. 

 I actually chose to wear that today

Εμείς, από την άλλη, μπορέσαμε να απολαύσουμε πλήρως τη σειρά μόνο όταν η υστερική μπατσίνα έφυγε για άλλες πολιτείες, επιτρέποντας στο, εκπληκτικά ευχάριστο, υπόλοιπο καστ να λάμψει.

Για πολύ καλή μας τύχη, άφησε πίσω τον Ράστι Μπεκ, τον «προβληματικό» νεαρό τον οποίο κυνηγάει αυτός ο αχώνευτο-σάικο-σιριαλ κίλερ Φίλιπ Στρο (ρε παιδί μου, όμως , πόσο αχώνευτος μπορεί να είναι).

Τα Μείζονα Εγκλήματα έγιναν πολύ γρήγορα μία από τις αγαπημένες μου σειρές, για πολλούς λόγους. Η είσοδος της Σάρον Ρέιντερ στο σκηνικό ήταν ο κυριότερος. Εν αντιθέσει με την προκάτοχο της θέσης του Αρχηγού, η Ρέιντερ αποπνέει ασύλληπτη ψυχραιμία και σταθερότητα, κάτι που την κάνει απίστευτα γοητευτική. Το δέσιμο που έχει αναπτύξει με τον Ράστι και η εξέλιξη της σχέσης τους είναι επίσης ενα κομμάτι της σειράς που πάντα ανυπομονώ να δω. 

Το υπόλοιπο καστ ήταν ανέκαθεν πολύ καλό, με τις υποθέσεις να παραμένουν, ως επι το πλείστον, ενδιαφέρουσες (είπα «ενδιαφέρουσες υποθέσεις» και θυμήθηκα το Criminal Minds. Πόσο πατάτα έχει καταντήσει αυτή η σειρά;!)

Ταυτόχρονα, η ανάλαφρη οπτική από την οποία έχουν επιλέξει να παρουσιάζουν τα επεισόδια σε συνδυασμό με τους ξεκαρδιστικούς διαλόγους των Φλυν και Προβένζα, κρατούν σταθερά τη σειρά στις πρώτες θέσεις των τηλεθεάσεων. 

Χαρακτηριστικό σημάδι της επιτυχίας του Major Crimes αποτελεί και το γεγονός ότι αρχικά η σειρά είχε ξεκινήσει ως θερινή καθώς όμως οι τηλεθέασεις άρχισαν να αυξάνονται σταθερά, τα επεισόδια επεκτάθηκαν μέχρι και τον χειμώνα.

6 στα 7 αστεράκια

('ντάξ, κάνω και υπότιτλους στη σειρά, δεν είμαι και εντελώς αμερόληπτη). 

Provenza quote:

Snitching on people is how I started my career. And look at me now!